भारतमा ककरोच जनता पार्टीको प्रदर्शन हुँदै,: दिल्ली पुगे अभिजित दीपके,  जन्तर–मन्तरमा कस्तो छ अवस्था ?

नयाँदिल्ली । ककरोच जनता पार्टी (सीजेपी) का संस्थापक अभिजित दीपके शनिबार बिहान अमेरिका बाट दिल्ली पुगेका छन्। सीजेपीले दिल्लीको जन्तर-मन्तरमा प्रदर्शन गर्ने योजना बनाएको छ। दीपकेले आफ्ना समर्थकहरूलाई आन्दोलनलाई प्रेम, शान्ति र लोकतान्त्रिक मर्यादाभित्र रहेर अघि बढाउन आग्रह गरेका छन्।

सीजेपीसँग सम्बन्धित सामाजिक सञ्जाल ह्यान्डल ‘ककरोच इज ब्याक’ ले दिल्ली प्रहरीले जन्तर–मन्तरमा प्रदर्शनका लागि अनुमति दिएको जनाएको छ। त्यसैले पूर्वनिर्धारित कार्यक्रमअनुसार संसद मार्ग प्रहरी कार्यालय जानुपर्ने आवश्यकता नरहेको र सबैलाई सिधै जन्तर-मन्तरमा भेला हुन आह्वान गरिएको छ।

उक्त ह्यान्डलमा व्यंग्यात्मक शैलीमा “ककरोचहरू आउँदैछन्, धर्मेन्द्र प्रधान जाँदैछन्” भन्ने सन्देश समेत प्रकाशित गरिएको छ।

दिल्ली अवतरण गरेपछि अभिजित दीपकेले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत् आफू जन्तर-मन्तरमा समर्थकहरूसँग भेट्न उत्साहित रहेको बताएका छन्। उनले सहभागीहरूलाई राष्ट्रिय झण्डा र पुस्तक साथमा ल्याउन आग्रह गरेका छन्। साथै, प्रहरी कर्मचारीहरूलाई फूल दिएर सम्मान प्रकट गर्न र आन्दोलनलाई प्रेम तथा शान्तिको प्रतीकका रूपमा अघि बढाउन पनि अनुरोध गरेका छन्।

जन्तर-मन्तरमा कडा सुरक्षा

लद्दाखका वातावरणविद् तथा शिक्षाविद् सोनम वाङचुकले दीपके विमानस्थलमै पक्राउ पर्न सक्ने आशंका व्यक्त गरेका थिए। तर सीजेपीले सार्वजनिक गरेको तस्वीरमा दीपके विमानस्थलबाट सुरक्षित रूपमा बाहिरिएर गाडीमा अगाडि बढिरहेको देखिन्छ। तस्वीरमा उनको हातमा डा. भीमराव अम्बेडकरको जीवनीसमेत देखिएको छ।

यसबीच जन्तर–मन्तर क्षेत्रमा सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाइएको छ। तर त्यहाँ युवाहरूको उपस्थिति उल्लेखनीय रूपमा बढिरहेको देखिएको छ। ठूलो सङ्ख्यामा सञ्चारकर्मी र पत्रकारहरू पनि स्थलमा उपस्थित छन्।

सामाजिक सञ्जालमा व्यंग्य र ‘मिम’का रूपमा सुरु भएको ककरोच जनता पार्टी अब भर्चुअल संसारबाट वास्तविक सडक आन्दोलनतर्फ उन्मुख भएको देखिएको छ।

‘राष्ट्रिय झण्डा, पुस्तक र फूल लिएर आउनुहोस्’

सीजेपीका प्रवक्ता सौरभ दास र आशुतोष रांकाले सार्वजनिक गरेको भिडियोमार्फत् अभिजित दीपकेको कार्यक्रमबारे जानकारी दिइएको छ। उनीहरूले समर्थकहरूलाई शान्तिपूर्ण तथा लोकतान्त्रिक ढङ्गले विरोध प्रदर्शन गर्न आग्रह गरेका छन्।

आशुतोष रांकाले सहभागीहरूलाई राष्ट्रिय झण्डा, पुस्तक र फूल लिएर आउन तथा परिवारका सदस्यहरूलाई पनि कार्यक्रममा सहभागी गराउन अनुरोध गरेका छन्। साथै, प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग शिक्षा मन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानलाई पदबाट हटाउन माग गरिएको छ।

विश्लेषकहरू के भन्छन्?

राजनीतिक विश्लेषकहरूको मतमा सीजेपीको वास्तविक प्रभाव शनिबार जन्तर-मन्तरमा कति मानिस उपस्थित हुन्छन् भन्ने कुराले निर्धारण गर्नेछ।

प्रख्यात राजनीतिक विश्लेषक योगेन्द्र यादव ले यसअघि सामाजिक सञ्जालमा लेखेका थिए, “ककरोच जनता पार्टी कुनै परम्परागत राजनीतिक दल होइन। यो जनताको मनोदशाको अभिव्यक्ति हो। यो कुनै स्थायी आन्दोलनभन्दा पनि एउटा महत्वपूर्ण क्षण हो, जसलाई बेवास्ता गर्नु गल्ती हुनेछ।”

वरिष्ठ पत्रकार स्मिता शर्मा का अनुसार सामाजिक सञ्जालमा करोडौं समर्थक भए पनि वास्तविक उपस्थिति महत्वपूर्ण हुनेछ। उनका अनुसार केही हजार मानिस पनि जन्तर-मन्तरमा पुगे भने यस आन्दोलनलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने अवस्था सिर्जना हुनेछ।

राजनीतिक विश्लेषक रशीद किदवई ले पनि सामाजिक सञ्जालको प्रभावलाई कम आँक्न नहुने बताएका छन्। उनका अनुसार भारतको राजनीतिक इतिहासमा यस्ता आन्दोलनहरूले कहिलेकाहीँ ठूलो परिवर्तनको आधार तयार गरेका छन्।

उनले भने, “यदि दिल्लीको गर्मीमा २०-२५ हजार मानिस सडकमा उत्रिए भने त्यसलाई अत्यन्त महत्वपूर्ण राजनीतिक सन्देशका रूपमा लिनुपर्छ।”

विरोध र समर्थन दुवै

सीजेपीलाई लिएर विभिन्न षड्यन्त्र सिद्धान्तहरू पनि फैलिएका छन्। कतिपयले यसको पछाडि विभिन्न राजनीतिक दल वा विदेशी शक्तिहरू रहेको आरोप लगाएका छन्। तर विश्लेषकहरूको भनाइमा यस्तो चर्चा हुनु नै यस अभियानले प्रभाव पार्न थालेको संकेत हो।

स्मिता शर्मा भन्छिन्, “यदि यो अभियान प्रभावहीन हुन्थ्यो भने यसलाई बदनाम गर्न यति धेरै प्रयास हुने थिएन।”

लोकतन्त्रप्रतिको नयाँ सन्देश

विश्लेषकहरूका अनुसार सीजेपीको उदयले भारतका युवाहरूमा रहेको असन्तुष्टि मात्र होइन, परिवर्तनको चाहना पनि प्रतिबिम्बित गर्छ। यो आन्दोलनले सामाजिक सञ्जालमार्फत् सङ्गठित युवाशक्तिले लोकतान्त्रिक बहसमा नयाँ आयाम थप्न सक्ने सम्भावना देखाएको छ।

रशीद किदवईका शब्दमा, “यो भारतको राजनीतिमा नयाँ अध्यायको सुरुवात हुन सक्छ। यसले सरकार, विपक्ष र नागरिक समाज सबैलाई नयाँ सन्देश दिएको छ।”

मिमबाट सुरु भएको ‘पार्टी’

सीजेपीका संस्थापक अभिजित दीपकेका अनुसार यो अभियान भारतका तत्कालीन प्रधान न्यायाधीशले युवाहरूलाई ‘ककरोच’ र ‘परजीवी’ सँग तुलना गरेको भनिएको टिप्पणीपछि सुरु भएको थियो। त्यसको विरोधस्वरूप सामाजिक सञ्जालमा व्यंग्यात्मक अभियान चलाइयो, जसले पछि ठूलो समर्थन प्राप्त गर्‍यो।

दीपकेका अनुसार अहिले सीजेपीका सामाजिक सञ्जालमा करोडौं समर्थक छन् र दुई लाखभन्दा बढी व्यक्तिले आफूलाई सदस्यका रूपमा दर्ता गराइसकेका छन्।

उनले भने, “सुरुमा यो एउटा मजाक थियो, तर पछि युवाहरूको असन्तुष्टि र परिवर्तनको चाहनाले यसलाई आन्दोलनको स्वरूप दियो।” बीबीसी