म्यान्मामा सेना समर्थित दलको विजय, विपक्षी बहिष्कृत   

बैङ्कक । म्यान्माको सेना समर्थित युनियन सोलिडेरिटी एन्ड डेभलपमेन्ट पार्टीले सोमबार सन् २०२१ मा सेनाले सत्ता कब्जा गरेपछि पहिलो चुनाव जितेको दाबी गर्दै नयाँ सरकार गठनको मार्ग प्रशस्त गरेको छ ।

मतदानमा प्रमुख विपक्षी दलहरू बहिष्कार भए र असहमतिलाई कडा रूपमा प्रतिबन्धित गरेपछि पूर्व जनरलको नेतृत्वमा रहेको पार्टीको विजय अपेक्षित थियो । साथै, संसदीय सिटहरूको २५ प्रतिशत स्वतः सेनाका लागि आरक्षित थिए, जसले सशस्त्र सेना र त्यसको मनपर्ने दलद्वारा नियन्त्रण सुनिश्चित गरेको छ ।

आलोचकहरूका अनुसार चुनाव न त स्वतन्त्र थियो न त निष्पक्ष, तर आङ सान सुकीको निर्वाचित सरकारबाट सत्ता कब्जा गरेपछि सैन्य शासनलाई वैधानिकता दिने प्रयासको रूपमा यसलाई हेरिएको छ । यस अधिग्रहणले व्यापक विरोध उत्पन्न गर्दै देशलाई गृहयुद्धको अवस्थामा पुर्‍याएको थियो ।

निर्वाचन तीन चरणमा डिसेम्बर २८, जनवरी ११ र जनवरी २५ मा सम्पन्न भएको थियो । देशका ३३० टाउनसिपमध्ये प्रायः सशस्त्र विपक्षी समूहहरूद्वारा नियन्त्रणित ६७ क्षेत्रले भाग लिन सकेनन्, जसले ६६४ सदस्यीय राष्ट्रिय संसद्का मूल सिटहरू ५८६ मा घटायो ।

राष्ट्रिय र क्षेत्रीय विधानसभामा ५७ राजनीतिक दलका चार हजार ८०० भन्दा बढी उम्मेदवारले प्रतिस्पर्धा गरे, यद्यपि छ जना मात्र राष्ट्रव्यापी रूपमा लडे । युएसडिपीका एक वरिष्ठ अधिकारीले अन्तिम चरणको तल्लो सदनमा ६१ मध्ये ५७ सिट जितेको जानकारी दिएका छन् । माथिल्लो सदन र क्षेत्रीय व्यवस्थापिकामा सिट गणना अझै जारी छ ।

पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार पार्टीले संसद्का दुई सदनमा कम्तीमा २९० सिट पाउने देखिन्छ । १६६ सिट सेनाको लागि छुट्याइएको हुँदा दुई पक्षसँगै ४५० भन्दा बढी सिट छन्, जसले सरकार गठनका लागि आवश्यक २९४ सिट भन्दा धेरै बनाउँछ ।

सबै सिटको अन्तिम नतिजा यस हप्ताको अन्त्यमा सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ । नतिजा घोषणा भएपछि संसद्का नयाँ सदस्य र सेनाद्वारा नियुक्त व्यक्तिहरूले राष्ट्रपतिका लागि तीन उम्मेदवार प्रस्ताव गर्नेछन्, जसमा एक जना राष्ट्रपतिको रूपमा चयन हुनेछ र अन्य दुई उपाध्यक्ष बन्नेछन् ।

वर्तमान सैन्य सरकारका वरिष्ठ जनरल मिन आङ ह्लाइङले नयाँ संसद्को बैठकमा राष्ट्रपति पद ग्रहण गर्ने व्यापक अपेक्षा रहेको छ । संयुक्त राष्ट्र मानव अधिकार कार्यालयका विशेष प्रतिवेदक टम एन्ड्रुजले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई चुनावी परिणाम र त्यसपछिको शक्ति व्यवस्थालाई अस्वीकार गर्न आग्रह गर्नुभएको थियो ।

मिन आङ ह्लाइङले आइतबार चुनावका आलोचकहरूलाई सम्बोधन गर्दै भन्नुभयो, “म्यान्मामा बस्ने नागरिकहरू नै मतदान गर्ने हुन् । बाहिरका होइनन् । विदेशी मान्यता प्राप्त भएको छ कि छैन भन्ने कुरामा हामी चिन्तित छैनौँ, हामी जनताको मतलाई सम्मान गर्छौं ।” एपी