यमनमा हुथीद्वारा ‘रेड सी’ क्षेत्रको प्रमुख शहर कब्जा

• हुथीद्वारा रणनीतिक बन्दरगाह शहर मोचा कब्जा ।
• बाब अल-मन्दब जलमार्गतर्फ हुथीको अग्रसरता ।
• रेड सी क्षेत्रमा समुद्री यातायात प्रभावित हुने चिन्ता ।

साना । यमनको हुथी विद्रोही समूहले बिहीबार रणनीतिक महत्वको ‘रेड सी’ बन्दरगाह शहर मोचा कब्जा गरेको छ । प्रत्यक्षदर्शीहरूले एएफपीलाई बताएअनुसार शहर कब्जापछि लडाकुहरूले अमेरिका र इजरायलविरुद्ध नारा लगाउँदै सहरी क्षेत्रमा अघि बढेका थिए ।

उत्तरपश्चिम यमनको ठूलो भूभाग नियन्त्रणमा राख्ने हुथीहरूले गत साता साउदी अरब समर्थित यमनी सरकारी सेनाविरुद्ध ठूलो आक्रमण सुरु गरेका थिए ।

उनीहरूले साउदी भूभागमा समेत आक्रमण गरेका छन्, जसमा दर्जनौँ मानिस घाइते भएका छन् । मध्यपूर्वमा जारी युद्धका क्रममा यमनको द्वन्द्व पुनः चर्किएको हो ।

शान्ति सम्झौतापछि केही समय शान्त रहेको हुथी गतिविधि फेब्रुअरीको अन्त्यतिर इरानमा भएको अमेरिकी-इजरायली आक्रमणपछि पुनः सुरु भएको थियो ।

एक यमनी सैन्य स्रोतले बिहीबार एएफपीलाई बताएअनुसार इरान समर्थित हुथीहरू मोचा कब्जा गरेपछि रणनीतिक बाब अल-मन्दब जलमार्गतर्फ अघि बढिरहेका छन् ।

यो जलमार्गले रेड सी र स्वेज नहरमार्फत एसियालाई युरोपसँग जोड्छ । मध्यपूर्वको युद्धका कारण इरानले हर्मुज जलमार्ग बन्द गरेपछि यो पारवहनका लागि थप महत्वपूर्ण मार्ग बनेको छ । क्षेत्रीय युद्धले खाडी क्षेत्रमा समुद्री यातायात अवरुद्ध पारेको छ, जसका कारण कच्चा तेलको मूल्य बढेको छ ।

बिहीबार अमेरिकी तेल सम्झौता डब्ल्यूटीआईको मूल्य १०० डलरभन्दा माथि पुगेको छ । मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय मानक ‘ब्रेन्ट नर्थ सी क्रूड’ को मूल्य पनि बुधबार १०० डलर नाघेको थियो ।

सैन्य स्रोतका अनुसार हुथीहरूले रकेट आक्रमण र लडाकु बोकेका डुङ्गा प्रयोग गरी स्थल आक्रमणपछि दक्षिणी रेड सीको जुकर टापु पनि कब्जा गरेका छन् ।

मोचा नियन्त्रणमा राख्ने यमनी राष्ट्रिय प्रतिरोध बलका प्रमुख तारेक सालेहले विज्ञप्तिमार्फत आफ्नो कमान्ड सेन्टर ‘सुरक्षित स्थान’ मा सारेर पुनर्गठन गरेको बताउनुभएको छ ।

“यमनको सरकारी सेनाले इरानद्वारा योजनाबद्ध र समर्थित हुथी आक्रमणको सामना गर्दा पछिल्ला दिनमा ठूलो मूल्य चुकाएको छ”, उहाँले भन्नुभयो । आक्रमणअघि हुथीहरूले यमनको उत्तरको ठूलो भूभाग, राजधानी साना र रेड सीको प्रमुख बन्दरगाह शहर होदैदा नियन्त्रणमा राखेका थिए ।

तर उनीहरूसँग बाब अल-मन्दब जलमार्गलाई प्रत्यक्ष निगरानी गर्न सक्ने कुनै क्षेत्र थिएन ।

ड्रोन र मिसाइलमार्फत हुथीहरूले रेड सीको यातायात अवरुद्ध गर्न सक्ने क्षमता राख्दै आएका छन् ।

“तट नियन्त्रणले हुथीहरूको समुद्री दबाब बढाउने क्षमता बलियो बनाउनेछ”, किङ्ग्स कलेज लन्डनका सुरक्षा विशेषज्ञ आन्द्रेआस क्रिगले भन्नुभयो ।

मोचा तथा नजिकैका खोखा र हाय्स क्षेत्रमा हुथीहरूको अग्रसरताले धेरै मानिसलाई एडेनतर्फ भाग्न बाध्य पारेको छ । एडेन अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त यमन सरकारको प्रशासनिक केन्द्र हो । एएफपी