चीनको ‘पालास-१’ रकेटको पहिलो परीक्षण उडान सफल

जिउछ्वान  । चीनले ‘पालास-१ वाई-१’ नामक रकेटको पहिलो परीक्षण उडान सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ ।

चीनको उत्तरपश्चिमी क्षेत्रमा रहेको दोङफेङ व्यावसायिक अन्तरिक्ष नवप्रवर्तन परीक्षण क्षेत्रमा मंगलबार बिहान १० बजे (बेइजिङ समय) रकेट प्रक्षेपण गरिएको थियो । प्रक्षेपणपछि रकेटले अपेक्षाअनुसार काम गर्दै आफ्नो पेलोड निर्धारित कक्षमा सफलतापूर्वक पुर्‍याएको थियो ।

परीक्षणका क्रममा निर्धारित सबै उद्देश्य पूरा भएको र अभियान सफल भएको चिनियाँ समाचार संस्था सिन्ह्वाले जनाएको छ । यो ‘पालास-१’ रकेटको पहिलो उडान हो ।

‘पालास-१’ मध्यम आकारको दुई चरणमा आधारित तरल इन्धनयुक्त रकेट हो । चिनियाँ निजी अन्तरिक्ष कम्पनी ग्यालेक्टिक इनर्जीले आफ्नै प्रविधिको प्रयोग गरी यसको विकास गरेको हो ।

रकेटको लम्बाइ करिब ५२ मिटर र मुख्य भागको व्यास ३.३५ मिटर छ । यसको प्रक्षेपण समयको कुल तौल करिब २८३ टन रहेको कम्पनीले जनाएको छ । यसले न्यून पृथ्वी कक्ष (लो अर्थ अर्बिट) मा ५ देखि ७ टनसम्मको पेलोड पुर्‍याउन सक्छ ।

ग्यालेक्टिक इनर्जीका एक अधिकारीका अनुसार ‘पालास-१’ व्यावसायिक उपग्रहका ग्राहकलाई प्रभावकारी र तुलनात्मक रूपमा कम लागतमा अन्तरिक्षमा पेलोड पुर्‍याउने उद्देश्यले विकास गरिएको हो । कम्पनीले यसलाई ग्राहकका लागि सुविधाजनक ‘अन्तरिक्ष एक्सप्रेस’ का रूपमा प्रस्तुत गरेको छ ।

रकेटको मुख्य प्रणोदन प्रणालीमा कम्पनीले आफ्नै प्रविधिबाट विकास गरेको ‘सीक्यू-५०’ तरल अक्सिजन-केरोसिन इन्जिन प्रयोग गरिएको छ । पहिलो चरणमा यस्ता सातवटा इन्जिन समानान्तर रूपमा जडान गरिएका छन् ।

कम्पनीका अनुसार इन्जिनको यो संरचना भविष्यमा रकेटलाई पुनः प्रयोग गर्न सकिने प्रविधिलाई ध्यानमा राखेर तयार गरिएको हो । एउटा इन्जिनमा समस्या आए पनि समग्र प्रणालीको सञ्चालनमा कम प्रभाव पर्ने गरी अतिरिक्त सुरक्षा क्षमता राखिएको छ ।

परीक्षणका क्रममा इन्जिनले आफ्नो निर्धारित क्षमताको ३२ प्रतिशतदेखि १०५ प्रतिशतसम्मको थ्रस्टमा काम गर्न सक्ने देखिएको कम्पनीले जनाएको छ ।

‘पालास-१’ मा संरचना र प्रणोदन प्रणालीलाई एकीकृत रूपमा डिजाइन गरिएको छ । यसमा दुई प्रकारका इन्धन प्रयोग गर्ने सहायक प्रणोदन प्रणाली तथा रकेटमा पर्ने वायुगतिकीय भार कम गर्ने प्रविधिसमेत समावेश गरिएको कम्पनीले जनाएको छ ।

आवश्यकताअनुसार रकेटमा ‘ईआरओएस-२’ माथिल्लो चरणसमेत जडान गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । यसले विभिन्न अन्तरिक्ष अभियान तथा व्यावसायिक पेलोड प्रक्षेपणमा रकेटको उपयोगिता विस्तार गर्न सकिने कम्पनीको भनाइ छ ।

‘पालास-१’ को सफल पहिलो उडानले चीनको व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्रमा नयाँ रकेट प्रविधिको परीक्षण तथा विकासमा थप प्रगति भएको संकेत गरेको छ । सिन्ह्वा